Als je baby drie maanden oud is, begint hij voor het eerst opzettelijk geluidjes te maken. Daarvoor gebeurt dat zonder dat je kind zich ervan bewust is. Na de eerste twee maanden van zijn leventje, ontdekt hij echter dat hij zijn stem kan gebruiken om geluidjes te maken. Dat moet hij natuurlijk uitgebreid proberen!

Deze geluiden zijn nog niet echt bedoeld om te communiceren. Het is niet zo dat je kind iets probeert duidelijk te maken met de klanken die hij voortbrengt. Het gaat hem er hoofdzakelijk om dat hij contact met je heeft, met behulp van zijn stem. Als hij een geluidje maakt, wacht hij dan ook tot er iets terugkomt. Zo kun je op deze jonge leeftijd al een eerste gesprekje met je kind voeren.

Passieve taal
Na het eerste halfjaar gaat je baby zich steeds meer interesseren voor geluiden en taal. Het lukt hem steeds beter om losse woorden en zinnen te onderscheiden van alle geluiden om hem heen. Langzamerhand begint hij ook een aantal woorden te herkennen. Zo kan het zijn, dat hij plotseling reageert op zijn naam. Het wel begrijpen van woorden, maar nog niet kunnen zeggen, wordt passieve taalkennis genoemd.

Actieve taal
Ondertussen oefent je kindje ook zelf om verschillende klanken voort te brengen. Hij begint waarschijnlijk met de klinkers (aaa, ooo, uuu...). Daar komen dan geleidelijk wat medeklinkers bij. Rond de zevende, achtste maand kunnen de meeste baby’s al een aantal tweelettergrepige fantasiewoordjes uitspreken. Het uitspreken van klanken en woorden wordt aangeduid als de actieve taalkennis van je kind.

Nog geen betekenis
Het kan zijn dat sommige van deze woordjes klinken als "mama" of "papa", waardoor veel ouders denken dat hun kindje nu al begint te praten. Maar dat is nog niet zo. Je kindje oefent verschillende klanken, maar hij weet nog niet wat hij zegt. Het is dus niet zo dat hij bepaalde woorden probeert te vormen en daar ook echt wat mee bedoelt. Dat komt pas als hij wat ouder is.

Snelle uitbreiding
In het tweede halfjaar zul je merken dat zowel de passieve als de actieve taalkennis van je kindje snel groeit. Je baby begrijpt steeds vaker wat je bedoelt en reageert rond zijn eerste verjaardag al op simpele opdrachtjes als "pak de bal" en "zwaai eens naar oma".

Het repertoire van geluiden en klanken dat je kindje beheerst, wordt bovendien steeds uitgebreider. In de laatste maanden voor zijn eerste verjaardag voegt hij daar ook verschillende toonhoogten en ritmes aan toe. Naast klinkers hoor je steeds vaker medeklinkers. Langzamerhand gaat dan ook het klinken alsof je kindje echte zinnetjes probeert te vormen.

Communiceren!
Wanneer je kind zijn gebrabbel rechtstreeks tot jou richt en daarbij wijst, of op een andere manier je aandacht probeert te trekken, weet je dat hij voor het eerst echt probeert te communiceren met behulp van taal. Vanaf dat moment is het verstandig om actief beginnen met het stimuleren van zijn spraakontwikkeling. Maar ook voor die tijd kun je al heel veel doen om het taalgevoel van je kindje te ontwikkelen.

Vroeg of laat
De meeste kinderen zeggen voor het eerst, doelbewust, een écht woordje tussen de tiende en de veertiende maand na hun geboorte. Een heel kleine groep kindjes begint al voor die tijd te praten. Het komt echter vaker voor dat kinderen wat later zijn met hun eerste woordjes. Daar hoef je je dan ook geen zorgen om te maken.

Pas als er op zijn tweede verjaardag nog geen enkel herkenbaar woordje uit zijn mond is gekomen, kun je daarvoor eens contact opnemen met de arts op het consultatiebureau. Het kan zijn dat je kindje tot die tijd alleen maar losse lettergrepen gebruikt voor woordjes en dus wel al probeert te praten, maar dat jij gewoon niet verstaat wat hij zegt.

Tot die tijd is het niet nodig om je zorgen te maken om de taalontwikkeling van je baby, zolang je maar merkt dat hij wel begrijpt wat je zegt. Als ook dat niet zo is, kan het zijn dat je kindje leerproblemen of een gehoorbeschadiging heeft. In de meeste gevallen zijn trage praters gewoon nog niet zo geïnteresseerd in taal en vinden ze het leren van andere dingen, zoals kruipen en lopen, veel leuker.

Lees verder over taalontwikkeling:

• Hoe stimuleer ik de taalontwikkeling van mijn kind?