Volgens de meeste verhalen neem je na de geboorte van je baby plaats op een roze wolk. Alles ziet er mooi uit, je bent blij met jezelf als moeder en dolgelukkig met je baby. Helaas komt dit beeld niet altijd overeen met de realiteit. Het merendeel van de vrouwen voelt zich na de geboorte van haar baby emotioneel niet zo stabiel. Je kunt last krijgen van stemmingswisselingen, variërend van onschuldige kraamvrouwentranen tot een postnatale (tegenwoordig postpartum genoemde) depressie.
Een bevalling is een gebeurtenis die erg veel emoties bij je oproept: een kind krijgen vormt misschien wel de grootste overgang die
zich in het leven kan voordoen. Negen maanden lang leef je gespannen naar het moment van de bevalling toe. Het bevallen zelf is een
topprestatie, die niet alleen lichamelijk veel van je vergt, maar ook emotioneel zijn sporen achterlaat. Tijdens en na de bevalling
zoeken al deze indrukken, spanningen en emoties een uitweg.
Het is dan ook helemaal niet verwonderlijk als je je na de bevalling op het emotionele vlak een beetje wiebelig voelt. Deze emotionele
evenwichtsverstoring krijgt meestal gestalte in huilbuien zonder duidelijke oorzaak en spanningen die je niet van je af kunt zetten.
Als je deze gevoelens hebt, hoef je niet bang te zijn dat je de enige bent. Bijna 80% van alle vrouwen krijgt na de bevalling last
van deze zogenaamde kraamvrouwentranen of babyblues.
De babyblues begint ongeveer drie tot vijf dagen nadat je bent bevallen. Je kunt ongeveer een week tot tien dagen last hebben van
de huilbuien en de stemmingswisselingen. In dezelfde periode vindt er een plotselinge daling plaats in de hoeveelheid hormonen in
je lichaam en komt de melkproductie op gang. Dit zijn dan ook de belangrijkste lichamelijke oorzaken [anker] van het fenomeen.
De babyblues gaat vanzelf weer over. Zolang je er last van hebt, kun je een aantal dingen doen om de symptomen te bestrijden.
Gun jezelf voldoende rust, geef toe aan de vermoeidheid die je voelt en stel geen hoge eisen aan jezelf. Als je tijd voor jezelf neemt,
is het makkelijker om te wennen aan de nieuwe situatie. Durf om hulp te vragen en laat je helpen door je partner, familie of vrienden.
Verwen jezelf, eet gezond en drink veel. Verder helpt het altijd als je je gevoelens met iemand deelt en de gelegenheid krijgt om alle
zorgen van je af te praten. Er is immers niks zo lekker als gewoon even uithuilen, wanneer je daaraan behoefte hebt.
Postpartum depressie
Het merendeel van de kersverse moeders heeft last van kraamtranen. Dit duurt meestal niet zo lang en gaat vanzelf weer over.
Maar wanneer de klachten niet vanzelf weggaan enr in plaats daarvan steeds erger worden, zou het kunnen dat er iets meer aan de hand is.
Bij sommige vrouwen ontwikkelen de kraamvrouwentranen zich tot een serieuze depressie. Dit wordt een postpartum depressie genoemd, een
depressie na de bevalling.
Als je lijdt aan een postpartum depressie, heb je dezelfde symptomen als een vrouw met babyblues, maar dan in een sterkere vorm.
Je voelt je gekweld door aanvallen van woede, irrationele angst, schuld, paniek, zware neerslachtigheid, verwarring en wanhoop.
Vaak raken je slaap- en je eetpatroon verstoord. Het kan zijn dat je bang bent om gek te worden en vreest dat je je baby wat zult aandoen.
Vrouwen met een postpartum depressie verliezen bovendien vaak hun gevoel van eigenwaarde.
Een postpartum depressie is een psychische aandoening die ernstig uit de hand kan lopen als er niks aan wordt gedaan. Wanneer het
vermoeden ontstaat dat je een postpartum depressie hebt, moet je dan ook onmiddellijk medische hulp inroepen. De depressie is
namelijk goed te behandelen met antidepressiva. Overleg met je arts of je eventueel borstvoeding kunt blijven geven met deze
medicijnen. Met een goede behandeling gaat de depressie vaak binnen enkele weken over. Daarna moet je echter vaak nog wel een
aantal maanden tot een jaar medicijnen blijven gebruiken.
Naast de medicijnen is de steun van je partner, familie en vrienden tijdens een postpartum depressie van groot belang. Om jezelf
de rust en de aandacht te gunnen die je nodig hebt, kun je vragen of je partner de zorg voor de baby, eventuele andere kinderen
en het huishouden wil overnemen. Misschien kan en wil je moeder, schoonmoeder, zus of vriendin ook wel bijspringen in deze
moeilijke periode. Als je er alleen voorstaat, kun je ook altijd vragen om gezinshulp.
Het is ook goed om wat lichaamsbeweging te nemen. Blijf niet somber op de bank zitten, maar pak de wandelwagen voor een stevige
wandeling in de buitenlucht. Daarvan kun je behoorlijk opknappen. Wees vooral aardig voor jezelf en doe geen dingen waar je
geen zin in hebt of die je van streek maken. Het helpt ook enorm wanneer je je angsten, zorgen en gevoelens deelt met anderen.
Probeer deze emoties zo min mogelijk op te kroppen.
Een postpartum depressie staat ook wel bekend als een postnatale depressie. Dit is echter een onjuiste term. Postnataal
betekent namelijk 'na de geboorte', maar als je een dergelijke depressie hebt, ben je niet pas geboren, maar pas bevallen.
De aanduiding postpartum, wat 'na de bevalling' betekent, is dus accurater.
Postpartum psychose
De negatieve gevoelens en emoties die je na je bevalling ervaart, nemen in sommige gevallen een extreme vorm aan. Een
klein percentage vrouwen krijgt na de bevalling last van waandenkbeelden en hallucinaties, bijvoorbeeld in de vorm van
zelfmoordgedachten of de neiging om de baby wat aan te doen. Als je deze verschijnselen vertoont, spreken we van een
postpartum psychose.
Een postpartum psychose ontstaat niet altijd direct na de bevalling. Net als bij een postpartum depressie heb je bij een
postpartum psychose altijd medische hulp nodig. Vaak moet je ook worden opgenomen in een ziekenhuis of een psychiatrische
instelling. De behandeling die je krijgt, bestaat zowel uit medicatie als uit therapie. Je baby gaat altijd met je mee als je wordt opgenomen.
Oorzaken van depressiviteit na de bevalling
Het is niet mogelijk om één duidelijke oorzaak te noemen voor het ontstaan van depressies na de bevalling. Het is vaak een
combinatie van verschillende lichamelijke, psychische en sociale oorzaken. Op lichamelijk gebied zijn het de hormonale
veranderingen die de aanzet kunnen geven voor een depressie. Ook als je verwachtingen van het moederschap in strijd
met de realiteit, kan je dat een duwtje in de verkeerde richting geven. Verder kunnen het de omstandigheden tijdens
en na de bevalling zijn, die je depressief maken.
Hormonen
Tijdens je zwangerschap heeft je lichaam een grote hoeveelheid progesteron en oestrogeen aangemaakt, de zogenaamde
zwangerschapshormonen. Deze zijn ongeveer negen maanden lang op een hoog peil in je lichaam gebleven. Vlak na de
bevalling daalt het niveau van deze hormonen sterk, totdat het niveau van voor de zwangerschap weer is bereikt.
Voor je lichaam is het erg moeilijk om zich aan deze plotselinge daling aan te passen. Het kan hierop reageren
met sterke stemmingswisselingen en zo een depressie veroorzaken.
Psychische druk
Het kan zijn dat je voor de bevalling een erg positief en idealistisch beeld van het moederschap hebt gecreëerd.
Wanneer de realiteit totaal niet met dit beeld overeen blijkt te komen, kan dat een zware klap zijn. Misschien
dacht je dat je dolgelukkig zou zijn, wanneer je eenmaal je kind vast kon houden, maar voel je je vanwege een
zware bevalling en onder invloed van de daling in je hormoonspiegel helemaal niet zo geweldig. Het kan ook zijn
dat je op een gezonde, blozende baby had gerekend en nu teleurgesteld bent omdat je kind ziek is of erg veel huilt.
Omstandigheden
Een depressie kan ook worden veroorzaakt door problemen met je partner. Misschien heeft hij je maar weinig steun gegeven
tijdens je zwangerschap, de bevalling en de kraamdagen. Daardoor voel je je misschien teleurgesteld en in de steek gelaten.
De oorzaak kan ook liggen in het feit dat je niet in staat bent om het moederschap te combineren met een baan, terwijl je
het gevoel hebt dat je omgeving dat wel van je verwacht. Of misschien is de depressie wel in gang gezet doordat je een
heel zware bevalling hebt gehad, zonder dat je je daarop hebt kunnen voorbereiden. Ook de omstandigheden kunnen zo de
aanleiding vormen voor een depressie.
Hotspot van de Maand
Picture: je cottage midden in de bossen van Noord-Limburg. Ideaal voor het maken van fiets- en wandeltochten in combinatie met urenlang plezier bij Center Parcs zelf…
Depressiviteit na de bevalling
