Saskia Buitendijk is jeugdarts 0-12 jaar: consultatiebureauarts en schoolarts in dezelfde regio. Er komt heel wat bij kijken in de ontwikkeling van baby naar volwassene. Het consultatiebureau is er om baby’s en kinderen, tot ze naar school gaan, daarbij zo goed mogelijk te ondersteunen. Consultatiebureaus maken deel uit van de Jeugdgezondheidszorg in Nederland. De Jeugdgezondheidszorg verleend zorg aan kinderen van 0 tot 18 jaar. In Nederland hebben alle kinderen en hun ouders recht op ondersteuning bij het opgroeien en opvoeden van kinderen. De zorg en ondersteuning die een consultatiebureau geeft, is daarom kosteloos. De taken van het consultatiebureau zijn o.a. het vaccineren tegen een aantal ziekten, zoals kinkhoest en mazelen, en algemene controle van bijvoorbeeld heupen, ogen en groei. Daarnaast wordt er gekeken naar de ontwikkeling van het kind, bijvoorbeeld of het kind goed loopt, goed Nederlands leert praten en begrijpen, dat het leert vrienden maken en, meer algemeen, wat voor gedrag het laat zien. Ouders kunnen met al hun vragen over de verzorging, ontwikkeling en opvoeding van hun kind terecht bij het consultatiebureau.
Wil je meer informatie over het consultatiebureau of wil je weten bij welk consultatiebureau je bij jou in de buurt terecht kunt, kijk dan op de site van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Meer informatie over vaccinaties kun je vinden op de site van het RIVM.
Elke maand behandelt Saskia een ‘Onderwerp uit de praktijk’ en zie je haar een aantal keer per jaar in het magazine Wij Jonge Ouders in de rubriek Vraag ‘t.
september 2010
Onderwerp van de maand: Mijn baby kijkt soms scheel
Elk oog wordt aangestuurd door zes oogspieren. Door een goede samenwerking tussen de oogspieren van beide ogen kunnen de ogen in alle richtingen kijken en staan ze recht. Bij scheelzien gaat de samenwerking tussen de oogspieren niet goed, waardoor ze niet recht staan.
Figuur 1. Scheelzien
Wanneer moet ik mij zorgen maken over scheelzien? Scheelzien komt veel voor bij baby’s, doordat de ontwikkeling en samenwerking van de oogspieren nog niet af is. Tot de leeftijd van zes maanden mag een baby af en toe scheelzien. Belangrijk is dat het scheelzien langzaam minder wordt en dat de baby niet scheelziet als hij gericht ergens naar kijkt. Als een baby altijd scheelziet, is dat altijd zorgelijk! Na de leeftijd van één jaar hoort een kind echt niet meer scheel te zien, ook niet bijvoorbeeld wanneer hij moe is.
Wat kan er aan de hand zijn als mijn baby scheelziet? Scheelzien hoort bij de normale ontwikkeling van de baby, er hoeft dus niets aan de hand te zijn. (Afwijkend) scheelzien kan ontstaan door een afwijking aan de oogspieren, maar ook door een afwijking aan de ogen zelf, zoals bijvoorbeeld een refractie (bril)afwijking.
Waarom is het erg als mijn baby scheelziet? Het is belangrijk dat de ogen goed leren samenwerken om goed (diepte) te kunnen zien. Bij een kind is het zien nog in ontwikkeling tot de leeftijd van zeven jaar. Bij scheelzien zie je niet één maar twee beelden, je ziet dus ‘dubbel’. Gaat een kind scheelzien voor de leeftijd van zeven jaar, dan kunnen de hersenen het scheelziende oog ‘onderdrukken’, zodat het kind niet dubbel ziet. Dat ‘onderdrukken’ wordt in de volksmond ook wel een ‘lui oog’ genoemd. Door het onderdrukken van het scheelziende oog kan een kind uiteindelijk het zicht in dat oog verliezen.
Wanneer moet ik naar een arts? Op het consultatiebureau wordt standaard bij elk bezoek aan de consultatiebureauarts naar de ogen en eventueel scheelzien gekeken. Wanneer je baby scheelziet of bij twijfel, is het belangrijk om dit op het consultatiebureau te melden. Ook als scheelzien in de familie voorkomt is dat belangrijk om te melden, omdat dit erfelijk kan zijn. Bij (afwijkend) scheelzien zal de consultatiebureauarts je doorverwijzen naar de oogarts. De oogarts zal dan verder onderzoeken waardoor het scheelzien bij de baby komt. Vaak is behandeling met afplakken en/of bril nodig, uiteindelijk is soms een operatie aan de oogspieren nodig. Tot de leeftijd van vijf jaar is scheelzien goed te behandelen. Tot de leeftijd van zeven jaar is scheelzien nog redelijk te behandelen, maar daarna niet meer omdat het zien van het oog dan volledig is ontwikkeld.
Voor meer informatie over scheelzien en/of ‘lui oog’ kun je kijken op de website van het Nederlands Oogheelkundig Genootschap: het eerste document of het tweede document.
Hotspot van de Maand
Geniet van veelzijdig Gelderland met Landal GreenParks. Natuur, Apenheul of Burgers Zoo; je vindt het allemaal om de hoek. Al vanaf € 12,- p.p.p.n.
Consultatiebureauarts Saskia Buitendijk
Saskia Buitendijk is jeugdarts 0-12 jaar: consultatiebureauarts en schoolarts in dezelfde regio. Er komt heel wat bij kijken in de ontwikkeling van baby naar volwassene. Het consultatiebureau is er om baby’s en kinderen, tot ze naar school gaan, daarbij zo goed mogelijk te ondersteunen. 
