Vitamines: de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden voor baby's en zwangeren

Vitaminesuppletie tijdens zwangerschap
Tijdens de zwangerschap is een aantal vitamines en mineralen extra belangrijk. Je hebt dan verhoogde behoefte aan onder andere foliumzuur, vitamine D, ijzer en calcium. Maar eigenlijk heb je van bijna elke vitamine of mineraal wel licht verhoogde behoeftes. Dit wil niet zeggen dat je moet eten voor twee. Over het algemeen word je toch ook wat minder actief en verbrand je daardoor minder energie. Dus niet zozeer meer eten, maar wel extra gezond eten is nodig voor het behalen van al je vitamines en mineralen. Daarom is het niet geheel onverstandig om een multivitamine te nemen dat speciaal is samengesteld voor zwangere vrouwen. Daarnaast zijn er twee vitamines die extra aandacht verdienen en waarvoor suppletie noodzakelijk is: foliumzuur en vitamine D.

Foliumzuur en vitamine D
Foliumzuursuppletie is al nodig voordat je daadwerkelijk zwanger bent. Het advies is om vier weken voor tot acht weken na de bevruchting dagelijks 400 microgram extra foliumzuur te slikken. Dit houdt in tot de tiende week van de zwangerschap, wanneer je telt vanaf je laatste menstruatie. Foliumzuursuppletie in het begin van de zwangerschap is nodig: het is wetenschappelijk bewezen dat het de kans op onder andere een open ruggetje bij pasgeboren baby’s verkleint. Dit is een aangeboren afwijking waarbij de wervelkolom of schedel niet volledig is gesloten. En omdat het open ruggetje al in het begin van de zwangerschap wordt gevormd, is juist dan suppletie nodig.
Daarnaast heb je dagelijks 10 microgram extra vitamine D nodig, tijdens de gehele zwangerschap. Vitamine D is onder andere nodig voor het vormen van een stevig skelet. De noodzakelijke  hoeveelheden foliumzuur en vitamine D zijn te groot om ze uit de voeding te kunnen halen; een supplement biedt uitkomst.

Vitamine A, ijzer, calcium
Voor een goede ontwikkeling van het kind is de vitamine A behoefte licht verhoogd. Vitamine A zit met name in lever, halvarine en bak- en braadproducten, vis en melkproducten. Daarnaast kan je lichaam uit bètacaroteen ook vitamine A maken. Bèta-caroteen is met name te vinden in felgekleurde groente en fruit en in groene bladgroente.
IJzer is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen, die zorgen voor het vervoeren van zuurstof door het lichaam. Tijdens je zwangerschap is je behoefte verhoogd, omdat bloed wordt aangemaakt voor jezelf en voor je kind. Hoe verder je zwangerschap vordert, hoe hoger de behoefte wordt. De verloskundige controleert regelmatig het hemoglobinegehalte in je bloed, wat een indicatie geeft over de hoeveelheid ijzer in je lichaam. Goed om te weten is dat ijzer uit dierlijk voeding (waaronder vlees) een stuk beter wordt opgenomen dan ijzer uit plantaardige producten als granen en groente. Tip: drink een glas sinaasappelsap tijdens je broodmaaltijd. Vitamine C bevordert namelijk de ijzeropname van plantaardige voedingsmiddelen.
Calcium is tijdens de zwangerschap extra belangrijk voor een stevig skelet voor jezelf, maar natuurlijk ook voor je kind! Maar ook voor een goede spierwerking en bloedstolling heb je calcium nodig. Calcium komt met name voor in zuivelproducten en, in kleinere hoeveelheden, in groente.

Teveel vitamine A kan schadelijk zijn
Teveel vitamine A kan schade aan het ongeboren kind veroorzaken. 100 gram lever bevat al veel meer vitamine A dan veilig is op een dag. Neem het daarom niet tijdens de zwangerschap en neem per dag ook niet meer dan één boterham met leverproducten als leverworst, leverkaas of paté.
Enkele andere vitamines hebben ook een zogenoemde veilige bovengrens. Het is daarom af te raden om supplementen te nemen met heel hoge doseringen. Een vitaminesupplement speciaal ontwikkeld voor zwangere vrouwen is het meest praktisch. Anders is het raadzaam om advies te vragen bij bijvoorbeeld een apotheker.

Als je zwanger bent, is het belangrijk dat je dagelijks voldoende vitamines binnenkrijgt. Ook je baby heeft dagelijks voldoende vitamines nodig om zich goed te kunnen ontwikkelen. Dit zijn de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden.

Benodigde vitaminen en mineralen voor zwangere vrouwen:

^a Eenheden weergegeven in milligram (mg) of microgram (mcg); RE = retinol eenheden;
NE = nicotinezuur-equivalenten; αTE/dag = alfa tocoferol eenheden.
^b Geldt voor vrouwen met een lichte huidskleur die dagelijks ten minste 15 minuten buiten zijn met in elk geval de handen en het gezicht onbedekt.
^c Voor de periode van vier weken voor de conceptie tot acht weken na de conceptie wordt een supplement geadviseerd (400 microgram) bovenop de normale inname via de voeding.
- Geen ADH vastgesteld in Nederland.

^a Eenheden weergegeven in milligram (mg) en microgram (mcg).
- Geen ADH vastgesteld in Nederland.

^a Eenheden weergegeven in milligram (mg) of microgram (mcg); RE = retinol eenheden;
NE = nicotinezuur-equivalenten; αTE/dag = alfa tocoferol eenheden.
^b Uitgaande van volledige borstvoeding.
^c Bij volledige borstvoeding 0.12 mg/dag; bijflesvoeding (i.v.m. hogere eiwitgehalte)
0.20 mg/dag.
^d Geldt voor alle kinderen die dagelijks tenminste 15 minuten buiten zijn met in elk geval de handen en het gezicht onbedekt.
^e Wanneer niet gevoed met borstvoeding.
- Geen ADH vastgesteld in Nederland.

^a Eenheden weergegeven in milligram (mg), microgram (mcg), milligram per kilogram lichaamsgewicht (mg/kg).
^b Geldt voor kinderen die geen borstvoeding krijgen.
- Geen ADH vastgesteld in Nederland.

Als je je houdt aan de voedingsrichtlijnen krijg je in principe voldoende vitamines en mineralen binnen. Uitzonderingen hierop zijn vitamine D en foliumzuur. 

(Bron: Vitamine Informatie Bureau)