 Toxoplasmose
Toxoplasmose
is een infectieziekte, die wordt veroorzaakt door een parasiet
met de naam toxoplasma gondii. Het is een microscopisch
klein diertje dat slechts uit één cel bestaat. Als het je
infecteert, lijd je aan een toxoplasma infectie, die ook
wel toxoplasmose wordt genoemd.
Gevaarlijk voor zwangeren
en baby's
Ongeveer de helft van de Nederlandse bevolking
loopt tijdens zijn leven een toxoplasma-infectie op. In
de meeste gevallen merk je erg weinig van deze ziekte, die
voor het overgrote deel van de mensen dan ook vrij onschadelijk
is. Je hebt er weinig last van, je houdt er geen blijvende
schade aan over en het gaat vaak vanzelf weer over.
Toch is het belangrijk dat
er aandacht aan de ziekte wordt besteedt. Toxoplasmose is
namelijk voor één specifieke bevolkingsgroep wel erg gevaarlijk.
Deze groep bestaat uit alle zwangere vrouwen en hun ongeboren
baby’s. Vooral als je zwanger bent of als je zwanger
wilt worden, is het dus erg belangrijk dat je weet wat toxoplasmose
is en hoe je het kunt voorkomen.
Wanneer krijg je het?
Toxoplasmose wordt meestal van dieren op mensen overgebracht.
Varkens, schapen en koeien kunnen door de parasiet zijn
besmet zonder dat dit duidelijk is te zien. De parasieten
bevinden zich in het vlees van deze dieren. Wanneer je vlees
van besmette dieren eet dat nog rauw is of onvoldoende gekookt,
kun je door de parasiet worden besmet.
Je kunt de ziekte ook oplopen als je in aanraking komt met
de ontlasting van katten. Het is bekend dat vooral in de
ontlasting van nog jonge katten relatief veel eitjes van
de parasiet aanwezig zijn. Deze eitjes doen er enkele dagen
over om te rijpen. Wanneer de kattenbak elke dag wordt verschoond,
is er dus weinig kans dat je op deze manier de ziekte oploopt.
Vergeet echter niet dat je ook in de tuin, op straat etc.
in aanraking kunt komen met ontlasting van katten.
Toxmoplasmose kan ook voorkomen bij waterschildpadden. Door gewone handhygiëne toe te passen, dikke huishoudhandschoenen te dragen en desinfecterende zeep te gebruiken, is de kans op besmetting erg klein.
Wat zijn de symptomen?
Wanneer je bent geïnfecteerd door de parasiet, zul je bijna
geen of alleen vage klachten hebben. De klachten die door
de meeste patiënten worden genoemd, zijn:
- vermoeidheid
- langdurige lusteloosheid
- opgezwollen klieren
- lichte koorts
- huiduitslag
Er zijn dus geen duidelijke symptomen te noemen die direct wijzen
op toxoplasmose. Wanneer je meerdere van de bovenstaande klachten
in combinatie hebt, is het echter verstandig om je door je huisarts
te laten controleren op een mogelijke infectie.
Hoe lang duurt het?
Normaal gesproken duurt de ziekte enkele weken tot maanden. Omdat
de klachten zo vaag zijn, merk je tijdens deze periode niet veel
van de ziekte. Het kan zelfs zijn dat je helemaal niet merkt dat
je de ziekte hebt opgelopen. Ben je eenmaal besmet geraakt, dan
ben je de rest van je leven immuun voor de parasiet.
Wat zijn de gevolgen?
Zelf heb je weinig tot bijna geen last wanneer je een toxoplasma
infectie hebt opgelopen. Gevaarlijk is deze ziekte dan ook pas echt
wanneer je zwanger bent. Wanneer je tijdens je zwangerschap wordt
geïnfecteerd door de parasiet, bestaat er 40 % kans dat ook je kindje
besmet raakt.
Hierdoor kan je baby afwijkingen krijgen aan zijn zenuwstelsel
of zijn oogjes. Als je baby vanwege de ziekte met deze afwijkingen
wordt geboren, spreken de artsen van een congenitale of ook wel
aangeboren toxoplasmose.
Hoe ernstig de afwijkingen zijn die je baby kunt krijgen, hangt
af van het tijdstip in de zwangerschap waarop je de ziekte krijgt.
Later in de zwangerschap, dus wanneer je baby zich al ver heeft
ontwikkeld, zullen de afwijkingen minder ernstig zijn dan wanneer
je al aan het begin van de zwangerschap besmet raakt.
Als je de infectie al vroeg in de zwangerschap oploopt, kan dit
zelfs leiden tot een miskraam. Wanneer je het later krijgt, kan
het zijn dat de besmetting van je baby bij zijn geboorte niet eens
zichtbaar is. Wel kan je kindje dan op latere leeftijd oogklachten
ontwikkelen die veroorzaakt worden door de besmetting voor zijn
geboorte.
Hoe kun je de ziekte voorkomen?
Vooral als je zwanger bent, is het erg belangrijk dat je probeert
te voorkomen dat je besmet raakt door de parasiet die toxoplasmose
veroorzaakt. Dit kun je doen door de volgende adviezen nauwkeurig
op te volgen:
- Eet tijdens je zwangerschap
geen rauw of halfrauw vlees, zoals filet américan of tartaar.
Bak of kook al het overige vlees goed. Goed gebraden of
gestoofd vlees is niet gevaarlijk voor je, al het 'rode'
vlees wel.
- Was de groenten die je eet
grondig om alle eventuele parasieten en eitjes te verwijderen.
- Draag handschoenen wanneer
je in de tuin werkt of planten verpot.
- Kom niet aan de kattenbak.
Deze kun je tijdens je zwangerschap het beste door een
ander laten verschonen.
Als je deze adviezen opvolgt, is de kans dat je toxoplasmose krijgt
tot een minimum beperkt.
Waaruit bestaat de behandeling?
Je krijgt alleen medicijnen tegen toxoplasmose als je de ziekte
oploopt wanneer je zwanger bent. Dit omdat de ziekte alleen dan
echt gevaarlijk is. Als je tijdens je zwangerschap al immuun bent
voor toxoplasmose (wanneer je het al een keer eerder hebt gehad)
zijn medicijnen helemaal niet nodig. Helaas weet je in de meeste
gevallen niet of je al immuun bent. omdat je zo weinig van de ziekte
merkt.
Alleen als je een bloedonderzoek laat doen, kun je te weten komen
of je immuun bent of niet. Voorlopig gaat men er in de medische
wereld vanuit dat het niet nodig is om zo’n bloedonderzoek
te laten doen. In het overgrote deel van de gevallen is het voldoende
dat je de adviezen opvolgt die aangeven hoe je de ziekte kunt voorkomen.
Het is helaas niet mogelijk om door vaccinatie ervoor te zorgen
dat je immuun voor de ziekte wordt.
Er bestaan ook methoden om je baby te behandelen, wanneer je denkt
dat hij tijdens de zwangerschap besmet is geraakt. Welke behandeling
je kindje zal krijgen, hangt af van de ernst van de besmetting en
van de specifieke afwijking(en) die hij hierdoor heeft gekregen.
Daarbij is het ook belangrijk hoe snel na de bevalling de infectie
wordt ontdekt.
Waar kun je verdere informatie vinden?
Als je nog vragen hebt over toxoplasmose, kun je het beste je huisarts
raadplegen. Ook op de afdeling Algemene Gezondheidszorg van je regionale
GGD is vaak meer informatie over de ziekte te krijgen.
|
