 Buitenbaarmoederlijke
zwangerschap
In dit artikel:
Wat is een buitenbaarmoederlijke zwangerschap?
We spreken van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap wanneer
de bevruchte eicel zich, in plaats van in de baarmoeder, innestelt
op een andere plek. Buitenbaarmoederlijke zwangerschappen kunnen zich
voordoen in de eileiders, de eierstokken, de baarmoederhals of in
de buikholte.
De kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap
Van iedere honderd zwangerschappen is er een buitenbaarmoederlijk.
De kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is groter wanneer
de eileiders zijn beschadigd. Dit kan bijvoorbeeld door een ontsteking
in de onderbuik (bijvoorbeeld een gesprongen blindendarm of Chlamydia,
zie hieronder) of operaties in de buikholte. Ook een spiraaltje vergroot
de kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Heb je eerder een
buitenbaarmoederlijke zwangerschap gehad, dan is er een kans van ca.
12% op herhaling.
- Chlamydia
Als de moeder ooit last heeft gehad van de SOA Chlamydia, is er
een sterk verhoogde kans op onvruchtbaarheid en/of een buitenbaarmoederlijke
zwangerschap. Chlamydia kan een ontsteking van de vrouwelijke
geslachtsorganen (waaronder de eileiders) veroorzaken, die weer
een verstopping of verklevingen tot gevolg kan hebben, waar de
eicel in kan blijven 'hangen'.
Wat gebeurt er precies bij een
buitenbaarmoederlijke zwangerschap?
Meestal nestelt de eicel zich in in een van de eileiders. Doordat
het embryo groeit (en de placenta het weefsel aantast) zwelt de eileider,
wat bloedingen tot gevolg kan hebben en er uiteindelijk toe kan leiden
dat de eileider barst.
Symptomen
Wanneer je een buitenbaarmoederlijke zwangerschap hebt, zullen hiervan
doorgaans rond de 6e tot 10e week van je zwangerschap symptomen voordoen.
Mocht je deze symptomen krijgen, dan moet je dit direct met je arts
bespreken. Symptomen voor een buitenbaarmoederlijke zwangerschap kunnen
zijn:
- Buikpijn aan een van beide zijden
- Vaginaal bloedverlies
- Pijn in de schouderstreek
- Flauwvallen
- Misselijkheid
Wanneer deze verschijnselen zich voordoen, kan er sprake zijn van
een subacute vorm van de buitenbaarmoederlijke zwangerschap.
Vaak kan de betreffende eileider in dit stadium nog worden gered (zie
behandeling hieronder). De acute vorm doet zich voor wanneer
de eileider barst en gaat gepaard met de volgende symptomen en shockverschijnselen:
- heftige pijn
- bloeddrukdaling
- snelle pols
- bleke huid
Een acute buitenbaarmoederlijke zwangerschap betekent dat er onmiddellijk
een spoedoperatie moet worden uitgevoerd.
Diagnose
Omdat een aantal van de hierboven beschreven symptomen ook voor kan
komen bij een normale zwangerschap, kan het voor de arts moeilijk
zijn een diagnose te stellen. Er zijn daarom een aantal onderzoeken
die uitgevoerd kunnen worden, wanneer het vermoeden bestaat dat er
sprake is van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.
- Echo
Met behulp van een echo kan een arts vaak zien dat het om een
buitenbaarmoederlijke zwangerschap gaat, doordat er bloed, afkomstig
van de beschadigde eileider, in de buikholte te zien is. Ook is
het vaak mogelijk het embryo te lokaliseren in de eileider of
eierstok.
- Laparoscopie
Een laparoscoop is een soort camera, die via een klein
sneetje in de onderbuik ingebracht kan worden om de binnenkant
van de buikholte te bekijken. Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap
is hiermee relatief eenvoudig vast te stellen
- Kwantitatieve HCG bepaling
De bepaling van de hoeveelheid van het zwangerschapshormoon
HCG is een andere manier om een buitenbaarmoederlijke zwangerschap
vast te stellen. Bij een normale zwangerschap verdubbelt de hoeveelheid
HCG ongeveer iedere twee dagen. Als het HCG niet naar verwachting
toeneemt, kan dat een teken zijn dat er iets niet in orde is met
de zwangerschap.
Artsen zullen altijd proberen om een buitenbaarmoederlijke zwangerschap
te ontdekken voordat de eileider barst. In dat geval kan de schade
meestal beperkt blijven en zijn de risico's op inwendige bloedingen
en de daarmee gepaard gaande compicaties aanzienlijk lager.
Behandeling
Bij de behandeling van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap wordt
de zwangerschap altijd afgebroken en zal de arts proberen te voorkomen
dat je onvruchtbaar wordt. Hoe eerder de buitenbaarmoederlijke zwangerschap
wordt ontdekt, hoe groter de kans dat de zwangerschap ongedaan gemaakt
kan worden, zonder dat je daar blijvende gevolgen aan overhoudt.
Wanneer er sprake is van een subacute vorm (zie hierboven), zal
vaak in eerste instantie worden getracht om het embryo in te spuiten
met een middel waardoor het afsterft en wordt geabsorbeerd door
je lichaam. Een behandeling met methotrexaat is vergelijkbaar: Hierbij
wordt dit medicijn in het ziekenhuis ingespoten in je bloedbaan,
waarna je zwangerschap wordt afgebroken. Dit kan onder andere worden
gecontroleerd door een afname van het HCG-gehalte en het verdwijnen
van de symptomen.
Bij de bovenstaande behandeling kan de betreffende eileider meestal
gespaard blijven. Is de situatie ernstiger, bijvoorbeeld omdat de
eileider al is gesprongen, dan is een chirurgische ingreep nodig.
Het embryo wordt dan operatief verwijderd, waarbij vaak ook de eileider
moet worden weggehaald en een bloedtransfusie nodig kan zijn. In
extreme gevallen moet soms de eierstok ook worden verwijderd. .
Prognose
Vrouwen die een buitenbaarmoederlijke zwangerschap achter de rug
hebben, lopen een verhoogd risico op herhaling. Je moet dit dan
ook altijd melden aan je arts of verloskundige, omdat je er dan
extra op zal worden gecontroleerd.
Hoewel het zo is dat je onvruchtbaar kunt worden na een buitenbaarmoederlijke
zwangerschap, komt dit 'slechts' in 10% van de gevallen voor. 30%
van de vrouwen wil na een dergelijke ervaring niet nogmaals zwanger
worden. 60% van de vrouwen wordt opnieuw zwanger. 990720CvN
|
